Płukanie portu naczyniowego jak często i ile kosztuje wizyta w domu

Port używany w trakcie chemioterapii jest płukany przy każdym wkłuciu, więc osobnych wizyt nie potrzebuje. Port, który po leczeniu zostaje w ciele, płucze się według zaleceń ośrodka, najczęściej co 4 do 12 tygodni, a według polskich rekomendacji nie rzadziej niż co 3 do 6 miesięcy. Robi to pielęgniarka w ośrodku albo w domu pacjenta, a prywatna wizyta domowa kosztuje orientacyjnie od 80 do 180 zł.

Zamów płukanie portu w domu

Jak często płukać port naczyniowy

Odpowiedź zależy od tego, czy port jest teraz używany. W okresie aktywnego leczenia, gdy chemia idzie co tydzień, co dwa albo co trzy tygodnie, port jest płukany po każdym podaniu leku i po każdym pobraniu krwi. Dodatkowe płukanie między cyklami zwykle nie jest potrzebne.

Inaczej jest po zakończeniu leczenia. Wielu pacjentów zostaje z portem na rok, dwa lub dłużej, bo onkolog woli mieć gotowy dostęp na wypadek wznowy albo do badań kontrolnych. Nieużywany port trzeba co jakiś czas przepłukać, żeby nie zarósł skrzepem. Rekomendacje Polskiego Klubu Dostępu Naczyniowego mówią o płukaniu nieużywanego portu co 3 do 6 miesięcy roztworem 10 do 20 ml soli fizjologicznej. Część ośrodków zaleca krótsze odstępy, co 4 lub co 8 tygodni, szczególnie w pierwszym roku. Obowiązuje zawsze to, co jest w karcie od ośrodka, który port założył.

Przykładowe zalecenia dla pacjenta po wszczepieniu portu publikuje Szpital Uniwersytecki w Krakowie. Jeśli nie masz pisemnej informacji, ile czasu może minąć między płukaniami, zadzwoń do ośrodka i poproś o nią przed pierwszą wizytą pielęgniarki.

Jak wygląda płukanie portu w domu

Cała wizyta trwa zwykle 20 do 30 minut. Pielęgniarka myje ręce, zakłada jałowe rękawiczki, dezynfekuje skórę nad komorą portu i wkłuwa specjalną igłę bezrdzeniową, zwaną igłą Hubera. Zwykła igła mogłaby wyciąć kawałek membrany i port zacząłby przeciekać, dlatego to ten jeden element, którego nie da się zastąpić.

Po wkłuciu pielęgniarka sprawdza, czy z portu cofa się krew, a potem płucze go solą fizjologiczną ruchem przerywanym, krótkimi pchnięciami tłoka. Taka technika lepiej czyści komorę niż jednostajny wlew. Niektóre ośrodki zalecają na koniec tzw. zamek, czyli pozostawienie w porcie roztworu przeciwzakrzepowego, inne tylko sól. Igła jest usuwana, a miejsce wkłucia zaklejane małym opatrunkiem na kilka godzin.

Większość pacjentów porównuje wkłucie do zwykłego zastrzyku. Jeśli ból jest uciążliwy, ośrodek może zalecić krem znieczulający nałożony godzinę przed wizytą. Gdy przy wkłuciu nie ma cofania krwi albo sól idzie z dużym oporem, pielęgniarka nie przepycha jej na siłę. Kończy wizytę i kieruje pacjenta do ośrodka, bo może to oznaczać skrzep albo przesunięcie cewnika.

Ośrodek, przychodnia czy dom, gdzie przepłukać port

Są trzy realne drogi i każda ma swój koszt, nie zawsze w złotówkach.

GdzieKto płaciPlusyMinusy
Ośrodek onkologiczny, który założył portNFZPersonel zna ten port, przy problemie od razu jest lekarzDojazd często kilkadziesiąt kilometrów, czekanie w kolejce, wolny dzień opiekuna
Gabinet zabiegowy w przychodni POZNFZ, jeśli przychodnia ma igły i doświadczenieBlisko domuWiele przychodni odsyła z portem do ośrodka, bo nie ma igieł Hubera ani wprawy
Prywatna pielęgniarka w domuPacjent lub rodzinaTermin pod kalendarz rodziny, bez wychodzenia z domuKoszt wizyty, trzeba sprawdzić doświadczenie z portami

Wizyta domowa ma największy sens u osób, którym trudno wyjść: senior z ograniczoną sprawnością, chory po zakończonej chemii, ale nadal osłabiony, pacjent w opiece paliatywnej. Przy chorych onkologicznych pielęgniarka podczas tej samej wizyty może pobrać krew na badania kontrolne, co opisujemy na stronie pobranie krwi w domu. Szerzej o tym, co pielęgniarka robi u chorego między cyklami i po leczeniu, piszemy na stronie opieka nad chorym na raka w domu.

Ile kosztuje płukanie portu w domu w ciągu roku

Pojedyncza wizyta z płukaniem portu kosztuje orientacyjnie od 80 do 180 zł. Igła Hubera, strzykawki i sól bywają wliczone w cenę albo doliczane osobno, więc zapytaj o to przed umówieniem. Jeśli ośrodek wydał materiały, pielęgniarka użyje twoich. Widełki innych zabiegów znajdziesz w cenniku opieki pielęgniarskiej w domu.

Poniżej trzy rachunki policzone z tych widełek dla pacjenta, który zakończył chemię i zostaje z portem na rok.

Zalecenie ośrodkaWizyt w rokuKoszt w roku
Co 3 miesiące4320 do 720 zł
Co 8 tygodni6 lub 7480 do 1 260 zł
Co 4 tygodnie131 040 do 2 340 zł

Dla porównania warto policzyć drugą stronę. Jeśli do ośrodka jest 60 km w jedną stronę, każda wizyta to dla opiekuna dzień urlopu i paliwo albo taksówka, a dla osłabionego pacjenta kilka godzin w drodze i w poczekalni. Wiele rodzin wybiera model mieszany: płukanie w domu, a do ośrodka tylko na zaplanowane wizyty kontrolne u onkologa, przy których port i tak bywa używany.

Co przygotować przed wizytą pielęgniarki

  • Kartę lub paszport portu: typ urządzenia, data wszczepienia, rozmiar igły zalecany przez ośrodek.
  • Pisemne zalecenia, czym płukać, w jakiej objętości i czy stosować zamek przeciwzakrzepowy.
  • Zlecenie lekarza, jeśli pielęgniarka ma też pobrać krew albo podać lek.
  • Materiały, jeśli ośrodek je wydał, i informację o uczuleniach na środki dezynfekcyjne lub plaster.
  • Dostęp do miejsca przy dobrym świetle, gdzie pacjent może wygodnie siedzieć albo leżeć.

Przy pierwszym kontakcie zapytaj pielęgniarkę wprost, ile portów płukała w ostatnim roku i czy pracowała na oddziale onkologicznym lub w zespole dostępu naczyniowego. To w praktyce ważniejsze niż cena. Ten sam dostęp służy czasem do żywienia dożylnego; jeśli bliski jest żywiony przez port, zobacz stronę żywienie pozajelitowe w domu.

Kiedy dzwonić do ośrodka zamiast czekać na płukanie

Zaczerwienienie, obrzęk, ból albo ciepło skóry nad portem, wyciek z miejsca po wkłuciu, gorączka bez innej przyczyny, obrzęk ręki, szyi lub twarzy po stronie portu, poszerzone żyły na klatce piersiowej i duszność to sygnały, z którymi nie czekasz na termin pielęgniarki. Dzwonisz do ośrodka, który port założył, a przy duszności i wysokiej gorączce na 112. Nie próbuj też samemu ruszać portem ani uciskać komory.

Port w podróży i dłuższy pobyt poza domem

Port nie zabrania podróży, trzeba tylko zaplanować płukanie. Najprościej zrobić je tuż przed wyjazdem i tuż po powrocie. Przy dłuższym pobycie, na przykład kilku miesiącach u rodziny za granicą, zabierz kartę portu i pisemne zalecenia, najlepiej także po angielsku, i ustal z góry, gdzie na miejscu zrobisz płukanie. Kto jedzie do bliskich do Włoch i chce sam porozmawiać z tamtejszą pielęgniarką, może wcześniej poćwiczyć codzienne rozmowy po włosku z lektorką. W samolocie port nie przeszkadza w kontroli bezpieczeństwa, a karta portu wystarczy, gdyby ktoś pytał.

Najczęstsze pytania

Jak często płukać nieużywany port naczyniowy?

Według rekomendacji Polskiego Klubu Dostępu Naczyniowego nieużywany port płucze się co 3 do 6 miesięcy, a część ośrodków zaleca odstępy 4 do 12 tygodni. Rozstrzyga karta zaleceń od ośrodka, który port założył. W trakcie aktywnej chemioterapii port jest płukany przy każdym podaniu leku.

Czym płucze się port naczyniowy?

Najczęściej solą fizjologiczną, czyli 0,9 procent chlorku sodu, w objętości 10 do 20 ml, techniką przerywanych pchnięć tłoka. Niektóre ośrodki zalecają na koniec zamek z roztworu przeciwzakrzepowego. Do wkłucia służy wyłącznie igła bezrdzeniowa Hubera, nigdy zwykła igła.

Ile kosztuje płukanie portu w domu?

Prywatna wizyta pielęgniarki z płukaniem portu kosztuje orientacyjnie od 80 do 180 zł, zależnie od miasta, dojazdu i tego, czy materiały są wliczone. Przy płukaniu co 3 miesiące to 320 do 720 zł rocznie, przy płukaniu co 4 tygodnie od 1 040 do 2 340 zł.

Czy płukanie portu boli?

Większość pacjentów czuje tylko ukłucie podobne do zwykłego zastrzyku w chwili wkłucia igły Hubera. Samo płukanie jest bezbolesne. Gdy wkłucie jest dla kogoś bardzo nieprzyjemne, ośrodek może zalecić krem znieczulający nałożony na skórę około godziny przed wizytą.

Czy pielęgniarka środowiskowa może przepłukać port?

Może, jeśli ma zlecenie lekarza, igły Hubera i doświadczenie w obsłudze portów. W praktyce wiele przychodni nie ma ani igieł, ani wprawy i odsyła pacjenta do ośrodka onkologicznego. Wtedy zostaje ośrodek albo prywatna wizyta pielęgniarki w domu.

Zamów płukanie portu w domu

Opisz typ portu, datę ostatniego płukania, zalecenia ośrodka i miasto. Pielęgniarki z okolicy odpowiedzą ceną i terminem, a wysłanie zapytania nic nie kosztuje. Jeśli przy okazji potrzebna jest kroplówka zlecona przez lekarza, zobacz kroplówkę w domu. Wyślij zapytanie o pielęgniarkę do domu.